آموزش مبتدی تا حرفه ای ساخت فایل Batch

آموزش مبتدی تا حرفه ای ساخت فایل Batch

آموزش مبتدی تا حرفه ای ساخت فایل Batch

فایل Batch چیست؟ فایل Batch یک نوع Script با پسوند bat و یا cmd میباشد. که دستورات Command Prompt را پشت سر هم و به صورت Interactive یا غیر تعاملی اجرا میکند. فایل Batch در واقع یک فایل متنی ساده میباشد که فقط Extension آن .bat یا .cmd است.

فایل های Batch چگونه کار میکنند؟

در واقع فایلهای Batch توسط Command Prompt ویندوز اجرا میشوند. سپس دستورات تایپ شده در فایل Batch توسط Command Line Interpreter ویندوز یا همان CMD تفسیر و اجرا میشوند.

مزایای ساخت فایل Batch چیست؟

ساخت فایل Batch به شما کمک میکند تا کارهای خود را به صورت کاملا خودکار و زمانبندی شده انجام دهید. مثلا فرض کنید میخواهید کلیه فایلهای Zip را به هارد دیسک اکسترنال خود منتقل کنید. برای انتقال این فایلها ابتدا باید به پوشه آنها رفته سپس یکی یکی آنها را به هارد دیسک اکسترنال خود منتقل کنید. در حالت عادی برای هر یک از فایلها باید زمانی مشخصی را صرف کنید. حال فرض کنید بیش از چند هزار فایل Zip وجود دارد. آن موقع چه میکنید؟

شما میتوانید با ساخت یک فایل Batch کلیه اینکار ها را در چند دقیقه انجام دهید. یعنی دیگر نیاز به بررسی یک به یک فایلها نیست و فقط با نوشتن چند دستور کلیه هارد دیسک شما بررسی و فایلهای Zip آن به هارد دیسک اکسترنال منتقل میشود.

البته باید بدانید دانش در ساخت فایلهای Batch بیش از آنچه که فکر میکنید دست شما را در انجام کارهای ویندوزی باز میکند. مثلا میتوانید عملکرد دستورات را شرطی کنید. یا از صحت درست اجرا شدن برنامه ها مطلع شوید. و …

چگونه فایل Batch بسازیم؟

برای ساخت فایل Batch ابتدا یک New Text Document بسازید سپس سه حرف آخر آنرا از .txt به .bat تغییر نام دهید. حال آنرا با یک ویرایشگر Notepad باز نموده و از فصل یک شروع به یادگیری آموزش کنید.

آیا برای شروع Batch Programming نیاز به دانش خاصی هست؟

برای شروع دوره Batch Programming تنها به دانش مباحث پایه در CMD نیاز دارید. اما در صورتی که بخواهید Batch Programming را به صورت حرفه ای کار کنید باید دستورات CMD یا Command Prompt را به خوبی یاد داشته باشید. اگر از CMD چیزی نمیدانید به آموزش کامل CMD مراجعه کنید تا CMD را از مبتدی تا حرفه ای یاد بگیرید.

فصل اول

مباحث پایه Batch Programming

فصل دوم

کدهای برگشتی در فایل Batch

فصل سوم

ورودی Stdin, Stdout, Stderr

فصل چهارم

دستور SET در فایل Batch

فصل پنجم

دستور IF در فایل Batch

فصل ششم

ساخت منو در فایل Batch

فصل هفتم

دستور FOR در فایل Batch

فصل هشتم

نکات تکمیلی

 


فصل اول آموزش ساخت فایل Batch (مباحث پایه Batch Programming)


مباحث پایه Batch Programmingدر فصل او شما با مباحث پایه Batch Programming از قبیل نحوه ساخت فایل Batch و دستوارت پایه Batch آشنا خواهید شد. بخشی از فصل اول:

تا به حال به این فکر افتاده اید که چگونه میتوان کارهای کامپیوتری را به صورت یکجا و خودکار انجام داد؟ یا اینکه زمان انجام یک کار رو به صورت دستی مشخص کرد؟ مثلا در تاریخ مشخص کلیه عکسهای شما حذف شود. یا همیشه در پایان روز هارد دیسک به صورت خود کار Defrag شود. و یا با دوبار کلیک کردن روی یک فایل چند کار مثل فرمت کردن درایوها، ساخت و حذف پوشه ها، ایجاد فایلهای متنی به همراه متن خاص و … انجام شود؟ اگر شما هم علاقه به Automation نمودن کارها دارید باید بدانید آموزشBatch Programming مخصوص شما میباشد.

ساخت فایلهای Batch به شما اجازه میدهد کارهای خود را به صورت یکجا در یک فایل متنی مشخص کنید. تا در زمان انجام کارهای روزانه صرفه جویی کنید. یعنی ساخت برنامه ای که کارهای شما را به صورت خودکار انجام دهد.



فصل دوم آموزش ساخت فایل Batch (کدهای برگشتی در فایل Batch)


کدهای برگشتی در فایل Batchدر فصل دوم شما با مبانی کدهای برگشتی آشنا خواهید شد. کدهای برگشتی یا Return Code ها به شما در بررسی صحت عملکرد برنامه ها کمک میکنند. بخشی از فصل دوم:

یکی از مهمترین مباحث در Batch Programming کدهای برگشتی یا Return Code میباشد. کدهای برگشتی به شما کمک میکنند تا از نتیجه دستورات و برنامه های اجرا شده آگهی پیدا کنید. در ادامه تی ام ال منیجر را در آموزش کدهای برگشتی در فایل Batchدنبال کنید.

زمانیکه یک دستور به درستی و با موفقیت اجرا میشود کد برگشتی آن صفر است ولی در صورتی که عملکرد آن با مشکل مواجه شود کد برگشتی آن غیر از عدد صفر میباشد. (عدد 1 یا بالاتر)

یکی از Variable های پر اهمیت محیطی %ERRORLEVEL% نام دارد. %ERRORLEVEL% شامل آخرین کد برگشتی از برنامه یا Script های اجرا شده میباشد. اکثر دستورات خط فرمان مثل Echo و IF و Set مقدار موجود %ERRORLEVEL% را به خاطر میسپارند.



فصل سوم آموزش ساخت فایل Batch (ورودی ها و خروجی های استاندارد)


ورودی ها و خروجی های استاندارددر فصل ششم با انواع ورودی ها و خروجی های Standard در فایل Batch آشنا میشوید. بخش از فصل شش:

یکی از مباحثی که برای یادگیری بهتر Batch Programming نیاز به دانستن آن دارید. ورودی ها و خروجی ها (I/O) استاندارد میباشند. به صورت کلی سه نوع I/O وجود دارد که از قرار زیر میباشند.

ورودی استاندارد یا Standard Input که به اختصار STDIN گفته میشود. هر آنچه که شما با کیبورد تایپ میکنید STDIN میشود یعنی وارد شده های شما توسط کیبورد.

خروجی استاندارد یا Standard Output که به اختصار STDOUT گفته میشود. هر آنچه که با کیبورد وارد نموده اید و توسط مانیتور نمایش داده میشود را STDOUT میگویند. در واقع آنچه را که از مانیتور به عنوان خروجی میبینید STDOUT گفته میشود.


فصل چهارم آموزش ساخت فایل Batch (دستور SET در فایل Batch)


دستور SET در فایل Batchدر فصل سوم از این دوره شما با دستور SET برای ساخت Variable ها و نحوه استفاده از آنها آشنا خواهید شد. بخشی از فصل سوم:

یکی از ویژگیهای Batch Programming برای راحت نمودن فرایند ساخت فایل Batch استفاده از Variable ها میباشد. کار Variable چیست؟

برای توضیح کار Variable میتوان به دستور %TEMP% اشاره نمود. همانطور که میدانید %TMEP% در واقع یک پوشه در آدرس C:\Users\Username\AppData\Local\Temp میباشد.

زمانی که شما %TEMP% را در Run تایپ میکنید آدرس مذکور در سیستم شما بالا می آید. کار Variable هم دقیقا همین است ساخت یک کلمه متغییر برای انجام یک فرایند مشخص. شما میتوانید با دستور SET در فایل Batch یک Variable با یک عمل مشخص بسازید.



فصل پنجم آموزش ساخت فایل Batch (دستور IF در فایل Batch)


دستور IF در فایل Batchدر فصل چهارم شما با نحوه شرطی اجرا نمودن برنامه ها در فایل Batch آشنا خواهید شد. در اکثر برنامه نویسی ها برای عملکردهای شرطی از دستور IF استفاده میشود که در Batch Programming هم همینطور است. بخش از فصل چهار:

همانند زبانهای برنامه نویسی، Batch Programing هم دارای دستوراتی برای هوشمند سازی فعالیت ها در فایل Batch میباشد. مثلا زمانیکه میخواهید کار یا وظیفه خاصی را در فایل Batch انجام دهید. میتوانید مشخص کنید اگر اتفاق X افتاد عمل 1 را انجام بده در غیر این صورت عمل 2 را انجام بده. در واقع از دستور IF برای اجرای شرطی برنامه ها در فایلهای Batch استفاده میشود.

دستور IF را میتوان برای سه هدف مختلف استفاده نمود:

یک: برای بررسی از صحت عملکرد برنامه ها یا Script های قبلی (ERRORLEVEL).



فصل ششم آموزش ساخت فایل Batch (ساخت منو در فایل Batch)


ساخت منو در فایل Batchدر فصل پنجم با نحوه ساخت منو در فایل Batch آشنا میشوید. فصل پنجم از دستور IF و دستور SET استفاده میکند که در فصل سوم و چهارم با آنها آشنا شدید. بخشی از فصل سوم:

همانطور که در فصل اول آموزش Batch Programming گفتم ساخت فایل Batch به شما اجازه میدهد کارهای خود را به صورت خودکار یا زمانبندی شده انجام دهید. یکی دیگر از ویژگی های Batch Programming توانایی در ساخت منو است. یعنی به سادگی میتوانید برنامه ای بسازید که کاربر پایانی بتواند یکی از Option های ساخته شده شما را انتخاب کند. یعنی ساخت یک برنامه چند گزینه ای. در ادامه تی ام ال منیجر را با آموزش ساخت منو در فایل Batch همراهی کنید.

ایجاد منو در فایل Batch به سادگی آب خوردن میباشد. برای ساخت منو باید از Colon یا همان علامت نقل قول (:) در اول جمله استفاده کنید.



فصل هفتم آموزش ساخت فایل Batch (ساخت حلقه با دستور for)


ساخت حلقه با دستور forدر فصل هفتم با یکی از مهمترین دستورات Batch Programming اشنا خواهید شد که به شما در کاهش استفاده از دستورات متعدد کمک خواهد نمود. بخشی از فصل هفتم:

فرض کنید بیش از ده هزار فایل در درایوهای مختلف کامپیوتر خود دارید. از این ده هزار فایل دو هزار فایل آن با فرمت TXT میباشند و شما میخواهید فرمت تمام فایلهای متنی را از TXT به BAT تغییر دهید. یا اینکه از همه فایلهای متنی یک نسخه کپی در هارد اکسترنال خود تهیه نماید. به صورت عادی برای انجام چنین کاری باید برای تک تک فایلها زمان خاصی را صرف کنید تا ابتدا وارد درایو و پوشه آن فایلها شوید. سپس فایل را تغییر نام داده و یا از آن نسخه کپی تهیه نماید. در حالت عادی انجام چنین فرایندی حداقل چند ساعت زمان میبرد. اما با استفاده از دستور FOR در فایل Batch میتوانید این فرایند چند ساعته را به چند دقیقه کاهش دهید.

 



فصل هشتم آموزش ساخت فایل Batch (پانزده نکته برای بررسی دوباره فصل یک تا هفت)


پانزده نکته برای بررسی دوباره فصل یک تا هفتدر فصل هشتم شما با نکات تکمیلی Batch Programming آشنا خواهید شد. این نکات از فصل او تا هفتم را در بر دارد. بخش از فصل هشتم:

در این فصل میخواهم به صورت کلی به 15 نکته تکمیلی در هنگام ساخت فایل Batch اشاره کنم که شاید کمک کننده باشد.

  1. برای ساخت فایل Batch ابتدا یک فایل متنی (New Text Document) بسازید سپس آن را ویرایش کنید و با دستور @Echo off آن را به حالت Interactive یا غیر تعاملی وارد کنید.
  2. از دستور Title برای مشخص نمودن عنوان برنامه که با Batch Programming میسازید استفاده کنید.
  3. برای بهبود خوانایی متن های که با دستور Echo تایپ میکنید، همیشه پس از هر پیام Echo یک بگزارید تا متن شما به درستی برای مخاطب نمایش داده شود.