کمک گرفتن از خط فرمان لینوکس با دستور man و help

اگر شما هم از کاربران سیستم عامل لینوکس باشید میدانید در دنیایی لینوکس برای مدیریت این سیستم عامل باید از خط فرمان آن استفاده کنید چراکه در محیط گرافیکی لینوکس محدودیت‌های زیادی وجود دارد و هرگز نمیتوان روی محیط گرافیکی لینوکس تکیه نمود اما از آنجاکه لینوکس بیش از چند هزار دستور دارد و هر دستور برای خود قواعد خاصی دارد شما میبایست از یک منبع معتبر و دائمی که همیشه در دسترس شما باشد برای کمک گرفتن از نحوه کارکرد دستورات لینوکس استفاده کنید که این منبع دائمی میتواند به خودی خود یک دستور در خط فرمان لینوکس باشد که آن دستور چیزی نمیتواند باشد بجز دستور man

پیشنهاد: اگر شما هم از علاقه مندان به دنیایی لینوکس میباشد میتوانید از صفحه آموزش لینوکس برای یادگیری سیستم عامل لینوکس استفاده کنید.

دستور man

در‌ واقع میتوان دستور man را یکی از کاملترین منابع آموزشی خط فرمان لینوکس دانست، البته باید بدانید دستور man فقط یک برنامه برای نمایش فایل متنی میباشد که برنامه نویس دستور این فایل متنی را برای راهنمایی کاربران خود درست کرده است.

نحوه استفاده از دستور man

برای استفاده از دستور man باید دستور man را به همراه دستور مورد نظر خود وارد کنید. مثلاً برای اینکه با قواعد و پارامترهای دستور ls آشنا شوید باید دستور man را به شکل زیر وارد کنید:

man ls

نحوه استفاده از دستور man

طبقه بندی اطلاعات در دستور man

به صورت استاندارد، صفحه های که با دستور man به نمایش گذاشته میشوند در چندین قسمت مختلف طبقه بندی شده‌اند و هر کدام از این قسمت ها شامل اطلاعات مشخصی میباشد. در ادامه با برخی از این قسمت که در صفحه man اکثر دستورات یافت میشود آشنا خواهید شد:

  • نام (Name): در قسمت Name نام و توضیح مختصری از دستور نوشته شده است.
  • خلاصه (Synopsis): در قسمت Synopsis به صورت اجمالی نحوه استفاده از دستور نوشته شده است.
  • توضیحات (Description): در قسمت توضیحات شرح کاملی از کاربرد دستور درج شده است.
  • گزینه ها (Options): در قسمت Option کلیه پارامترهای دستور به همراه توضیحات کامل آن فهرست شده است.
  • فایلها (Files): در قسمت Files آدرس و نام فایلهای مربوط به دستور درج شده است.
  • وضعیت خروجی (Exit Status): در قسمت Exit Status کدهای خروجی وضعیت عملکرد دستور مشخص شده است.
  • نویسنده (Author): در قسمت Author نام برنامه نویس یا کمپانی توسعه دهند دستور نوشته شده است.
  • این‌ها را نیز مشاهده کنید (See Also): در قسمت See Also فهرست دستورات مشابه با دستور فعلی نوشته شده است.

همانطور که متوجه شدید دستور man اطلاعات کاملی را از دستورات لینوکس به شما خواهد داد اما نکته‌ای که باقی میماند این است که کاربرد دستور man فقط برای کمک گرفتن از نحوه کارکرد دستورات نمیباشد بلکه شما میتوانید با استفاده از دستور man با فایلهای مربوط به پیکربندی سیستم عامل لینوکس نیز آشنا شوید. برای مثال:

man shadow

دستور man

پیشنهاد: شما میتوانید فهرست دستورات کاربردی لینوکس را به همراه توضیح مختصر در صفحه فهرست دستورات لینوکس پیدا کنید.

فایل shadow یک فایل متنی در آدرس /etc/ برای ذخیره رمز عبور حساب‌های کاربری در سیستم عامل لینوکس میباشد. و همانطور که متوجه شدید دستور man میتوانید از فایلهای لینوکس هم به شما اطلاعات کاملی را بدهد.
بخشهای اطلاعاتی دستور man

با استفاده از دستور man میتوان از دستورات لینوکس اطلاعات مختلفی را دریافت نمود این اطلاعات در ده بخش مختلف تقسیم‌بندی می‌شود که هر بخش با یک عدد خاص در دستور man مشخص میشود. در ادامه به صورت کلی با این اطلاعات آشنا خواهید شد:

۰- نحوه کارکرد دستورات

۱- برنامه‌های اجرایی یا دستورات shell

۲- فراخوانی های سیستم (توابع ارائه شده توسط هسته لینوکس)

۳- فراخوانی کتابخانه (توابع درون کتابخانه‌های برنامه ها)

۴- فایلهای مخصوص (معمولاً در پوشه /dev/ میباشند)

۵- فرمت فایلها و توضیح عمل‌کرد آن‌ها

۶- بازیها

۷- موارد مختلف (شامل Macro Package ها)

۸- دستورات مدیریت سیستم (مخصوص کاربران root)

۹- اطلاعات مربوط به هسته لینوکس

موارد ذکر شده اطلاعاتی میباشند که شما میتوانید از فایلها و دستورات و برنامه‌های لینوکس دریافت کنید. اما ممکن است در بعضی از بخشها با اطلاعاتی روبرو شوید که در دیگر بخشها نیز وجود داشته باشند (همپوشانی اطلاعاتی).
اگر دستور man را به همراه دستور مورد نظر خود وارد کنید دستور man اولین بخش اطلاعاتی از دستور مورد نظر شما را به نمایش در می‌آورد اما اگر بعد از دستور man یک عدد از ۰ تا ۹ را وارد کنید دستور man فقط همان بخش مربوطه را به شما نشان میدهد. برای مثال:

man 5 passwd

دستور بالا فقط اطلاعات مربوط به عمل‌کرد و پیکربندی دستور passwd را برای شما به نمایش در می آورد. چراکه در جلوی دستور man عدد ۵ مشخص شده و پس از آن دستور passwd نوشته شده است.

پیدا نمودن دستورات مورد نیاز با دستور man

شما میتوانید با استفاده از دستور man دستورات مورد نیاز خود را در خط فرمان لینوکس پیدا کنید. برای اینکار باید دستور man را به همراه پارامتر -k و کلمه کلیدی مورد نظر خود وارد کنید. مثلاً اگر میخواهید بدانید با چه دستوری میتوان فایل متنی درست نمود باید دستور man را به شکل زیر بنویسید:

man -k text

با وارد نمودن دستور بالا فهرست فایلها و دستوراتی که مربوط به کلمه text میباشند برای شما به نمایش گذاشته میشوند. توجه کنید دستور man از کلیه بخشهای موجود اطلاعات مربوط به text را برای شما به نمایش در می‌آورد برای اینکه فقط از یک بخش خاص اطلاعات را دریافت کنید، (مثلاً از بخش ۱ برای پیدا نمودن دستورات و برنامه‌های اجرایی) باید خروجی دستور man -k را با استفاده از ویژگی Piping به دستور grep انتقال دهید و در جلوی دستور grep عدد ۱ را بنویسید برای مثال:

man -k text | grep 1

کمک گرفتن از خط فرمان لینوکس

ویژگیهای دستور man در اینجا به پایان نمیرسد پس بهتر است از دستور man برای کمک گرفتن از خود دستور man استفاده کنید. برای مثال:

man man

کمک گرفتن از نحوه کارکرد دستورات shell

متأسفانه دستور man هیچ اطلاعاتی را در مورد دستورات داخلی shell ندارد. برای اینکه با نحوه کارکرد دستورات داخلی shell آشنا بشوید باید از دستور help قبل از دستور داخلی shell مورد نظر خود استفاده کنید. برای مثال:

help cd

نکته: اگر میخواهید دستورات داخلی shell را بشناسید میتوانید از دستور type قبل از دستور مورد نظر خود استفاده کنید.

از دیگر روشهای که میتوانید با نحوه عمل‌کرد دستورات آشنا شوید وارد نمودن دستور مورد نظر خود به همراه پارامتر –help میباشد. توجه کنید باید قبل از کلمه help از دو علامت dash استفاده کنید نه از یک علامت dash برای مثال:

man -- help

یا

cd -- help

اگر فکر میکنید منابع داخلی سیستم عامل لینوکس به پایان رسیده سخت در اشتباه هستید. شما میتوانید به آدرس /usr/share/doc/ بروید و در آنجا چند تن فایل متنی پیدا کنید که همه آن‌ها اطلاعات کمک کننده ای میباشند که شما میتوانید از آن‌ها نیز استفاده کنید.

اگر سوال یا انتقادی نسبت به مقاله کمک گرفتن از خط فرمان لینوکس با دستور man دارید تی ام ال منیجر را از محبت خود محروم نکنید.


برای دریافت نسخه PDF مقاله های سایت ابتدا در سایت ثبت نام کنید تا بتوانید به کلیه مقالات به صورت کاملا رایگان دسترسی پیدا کنید. ورود به سایت | ثبت نام در سایت


به نظر شما ممکنه کسی با استفاده از کلید های زیر این مطلب رو به اشتراک بذاره؟
انجمن آی تی یاران
محمد برغمدی

محمد برغمدی

امام علی علیه السلام: با مردم آنگونه معاشرت كنيد، كه اگر مرديد بر شما اشك ريزند، و اگر زنده مانديد، با اشتياق سوي شما آيند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *